Phương pháp ép đùn mang lại hiệu quả cho thức ăn heo con/ Extruded method is effective for feed of piglet

Đối với sản xuất thức ăn chăn nuôi thì công nghệ tiền xử lý rất quan trọng, theo đó, công nghệ chủ yếu và cơ bản trong qui trình sản xuất trong nhà máy thường là sử dụng ép viên. Với những lo ngại về giá thành thức ăn chăn nuôi tăng, công nghệ tiền xử lý mới đã đáp ứng được yêu cầu mở rộng phạm vi sử dụng của nguyên liệu có sẵn. Và ở tiêu chuẩn cao hơn về dinh dưỡng và an toàn thức ăn trong trại chăn nuôi cũng như yêu cầu về cải tiến công nghệ và thiết bị trong sản xuất, đặc biệt với thức ăn chăn nuôi cho thú non. Vì vậy, sử dụng thiết bị expander trong tiền xử lý đã trở nên phổ biến trong nhiều dây chuyền sản xuất. Tuy nhiên, mức độ hồ hóa tinh bột (làm chín) của sản phẩm từ trước đến giờ chỉ ở khoảng 60%. Khi yêu cầu hồ hóa tinh bột lên đến 70 – 75%, máy ép đùn (Extruder) sẽ trở thành sự lựa chọn tốt hơn. Nhưng sẽ đối mặt với sự tăng giá thành đầu ra và tăng năng lượng tiêu thụ.

  

 

Ứng dụng gần đây của công nghệ ép đùn hoàn toàn và ép viên nhiệt độ thấp được sử dụng trong sản xuất thức ăn cho heo con. Nó được đưa ra bởi sự hồ hoá sản phẩm cao khoảng 75% nhờ vào tất cả các thành phần (ngoại trừ các thành phần nhỏ) đi qua máy ép đùn được thiết kế đặc biệt cho hồ hoá.

Nhìn vào (hình 1) quá trình tiến hành của ép đùn hoàn toàn và ép viên nhiệt độ thấp. Sau lần trộn đầu tiên, tất cả các thành phần lớn sẽ được đưa đến máy hồ hoá để hồ hoá, và sau đó đến máy ép đùn để ép đùn. Máy ép đùn được thiết kế đặc biệt theo đặc tính của thức ăn heo con. Trong quá trình hồ hoá và ép đùn, thức ăn được nghiền tăng lên 70 – 75%. Sau khi nguyên liệu ép đùn được làm mát và nghiền thì chúng sẽ được đưa đến máy trộn. Những thành phần nhỏ trong công thức như khoáng vi lượng v.v… sẽ được cho vào để trộn. Sau khi trộn, thành phẩm thức ăn được xử lý dưới nhiệt độ thấp và ép viên. Viên thức ăn cho heo con sau khi được làm mát và chọn lọc, sản phẩm chất lượng cuối cùng được đóng gói.

 

 

Thiết bị chính của hệ thống ép đùn hoàn toàn và ép viên ở nhiệt độ thấp là máy ép đùn được thiết kế đặc biệt. Hiệu suất hoạt động của nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất sản xuất của cả quy trình dây chuyền sản xuất và chất lượng sản phẩm đầu ra. Trong quá trình phát triển máy ép đùn đặc biệt này (hình 2), bên cạnh việc đảm bảo tính hồ hoá cho sản phẩm đầu ra thì việc nỗ lực đầu tư vào tăng năng suất sản phẩm đầu ra trong khi vẫn giảm được điện năng tiêu thụ, làm sao để tăng hiệu quả về năng lượng.

 

 

Thức ăn được nghiền sẽ đi qua máy ép đùn và xử lý ở nhiệt độ khoảng từ 110oC đến 150oC và áp suất ép từ 50 – 70 Bar. Đi với một lượng lớn năng lượng được giải phóng ra từ áp suất cao tới áp suất không khí, quá trình làm bay hơi nước nhất thời xảy ra đến sản phẩm được ép đùn góp phần làm cho cấu trúc mịn trong việc bổ sung vào để điều chỉnh protein và hồ hoá hoàn toàn tinh bột cho thành phẩm cuối cùng, làm cho tính hoà tan tốt hơn và cải thiện hiệu quả hiệu suất.

So với máy expander và máy ép đùn truyền thống thì máy ép đùn chuyên dụng có các ưu điểm sau:

1. Nhiệt độ và áp suất trong quá trình thì cao hơn so với máy expander, nhưng lại thấp hơn so với máy ép đùn truyền thống, tuy nhiên nó vẫn đảm bảo được sự hồ hoá tinh bột cao và sự vô trùng của thành phẩm cuối cùng cho các nguyên liêu thô chứa protein khi so sánh với quá trình expander và sản phẩm đầu ra cũng cao hơn, bên cạnh đó việc tiêu thụ điện năng cũng ít hơn so với máy ép đùn truyền thống.
2. Cấu tạo vít ép đặc biệt cho phép nguyên liệu xử lý chín theo từng đoạn vít trong máy ép đùn mới, đảm bảo được sự hồ hoá đồng đều của thức ăn và loại trừ những thành phần độc tố bị ảnh hưởng bởi nhiệt ra khỏi thành phẩm cuối cùng.
3. Tăng năng suất đầu ra và kéo dài tuổi thọ của phụ tùng thay thế. Điều đó chứng tỏ chi phí dành cho phụ tùng thay thế của máy ép đùn mới tương tự như máy ép expander, nhưng máy ép đùn mới có thể tiết kiệm được nhiều hơn chi phí bảo dưỡng.

Trong quá trình sản xuất thức ăn cho heo con, khi hồ hoá tinh bột 70 – 75% thì năng suất đầu ra của máy ép đùn đặc biệt với lượng điện năng tiêu thụ 250kW là 12 tấn/giờ và điện năng tiêu thụ là 18 – 19kw.h/tấn.

 

 

Kết quả thử nghiệm thức ăn cho heo con được sản xuất từ dây chuyền ép đùn hoàn toàn và ép viên nhiệt độ thấp cho thấy những cải thiện đáng kể về lượng nạp thức ăn, việc tăng trọng và việc tiêu hoá tốt. Sở dĩ có được những kết quả đó là vì:

1. Quá trình ép đùn hoàn toàn có thể đạt được mùi vị ngon hơn.
2. Ép đùn hoàn toàn và ép viên ở nhiệt độ thấp có thể giảm bớt sự thất thoát các thành phần dinh dưỡng trong quá trình sản xuất, đảm bảo đủ dinh dưỡng và năng lượng cho heo mới tập ăn mang lại kết quả tốt trong việc tăng trọng.
3. Ép đùn hoàn toàn có thể góp phần vào sự hồ hoá tinh bột cao và loại trừ các thành phần độc hại và không có dinh dưỡng, tốt cho sức khoẻ vật nuôi.

 

Quá trình sản xuất của các nhà máy thức ăn chăn nuôi đã trở nên hiện đại tạo cơ hội cho việc tiết kiệm chi phí và cải thiện chất lượng. Quá trình ép đùn đã bắt đầu dẫn đầu trong công cuộc hiện đại hoá và mang lại nhiều lợi nhuận hơn trong ngành thức ăn chăn nuôi, đặc biệt là trong việc sản xuất thức ăn cho heo con mới cai sữa.